Vakıflar Sergisi

GARİP MAACİR İLHAN KOMAN

İlhan ne kadar heykelse o kadar şiirdir.

Heykeller İlhan'ın şiirleridir.

YAŞAR KEMAL Nevzat Sayın, santralistanbul kampüsünü tasarladığında kampüse gelenleri ilk karşılayan eser İlhan Koman'ın Sonsuzluğa… heykeliydi.

Öğrenciliğimin en güzel yıllarının fonunda İlhan Koman vardı; bizi şiire ve sonsuzluğa çağırırdı.

Hayat karşılaşmadır.

Edirne Bienali için bir İlhan Koman sergisi yapmam gerektiğinde, Nevzat Sayın'ın kapısını çalmam kaçınılmazdı.

Simetri üzerine inşa ettiğim sergilemenin bir tarafında Adem'i temsilen DERVİŞ, diğer tarafında ise Havva'yı temsilen Yuvarlanan KADIN heykellerini seçtim.

Nevzat Sayın'ın FOLL dergisinde yayımlanmış TEKNE fotoğrafları da ilham kaynaklarımdan biri oldu.

Aşk içinde sevdiğimizi, kimsenin görmediği açılardan görürüz.

Onun kimsenin bilmediği hâllerine tanıklık ederiz.

Aşk perdesinin ardında sevgili, dünyanın geri kalanından başka görünür bize.

İmajı, seven için olduğundan daha büyük anlamlar taşır.

İrem Firidin'in vizöründen çıkan sekiz fotoğraf eserleri birbirini düşünen iki kişi olarak ele alıyor.

Derviş'in fotoğrafları Kadın'ın odasında, Kadın'ın fotoğrafları ise Derviş'in odasında yer aldı.

Böylece imaj (temsil) ile realite (hakikat) arasındaki negatif simetri, serginin temel temalarından birine dönüştü.

Metin Erksan'ın Sevmek Zamanı filminde kristalize olmuş "sevgilinin temsili" meselesi, Doğu anlatısının tarihsel meselelerinden biridir.

Leyla ile Mecnun hikâyesinde Mecnun çöldedir; aşkın bin bir türlü cefasıyla yoğrulmuş, dünyayla bütün bağlarını koparmış Leyla'nın bedeni de dâhil tüm maddi varlıklarla ilişkisi çözülmüştür.

Bir gün Leyla çölde onu bulur; fakat Mecnun onu tanımaz ve şöyle der: "Leyla benim içimdedir, sen kimsin?" Sahi, kimi severiz?

Düşündüğümüz kimdir?

Temsilin hakikatin önüne geçtiği aşk hâlinin gözü kördür; görse bile herkes gibi, yani rasyonel biçimde göremez.

Bu da bizi sanatın meydanına çıkarır.

İlhan Koman (sevdiklerine Evliya ya da Sultanım derdi) metafizik ve irrasyonelin alanında dolaşan sanatı, matematiksel olanın dünyasına taşır.

Bilim insanları onun heykelleri karşısında suskunlaşır.

Serginin anlatıcıları; bir fotoğrafıyla Nazım Hikmet, bir şiiriyle Can Yücel, bir belgesel anlatısıyla Demir Özlü, bir mektup ile Yaşar Kemal oldu.

Serginin girişinde yer alan Milliyet Sanat'ın 1981 yılının Mart sayısındaki Yaşar Kemal yazısının başlığı ise "İlhan Koman ya da Heykelde Şiir.

Sergiyi izleyiciyle buluşturan ve bu satırları yazan Dündar Hızal ise 2026 yılında sizinle konuşan bir şair.

Bu yüzden anlatıcılar edebiyatçılardan oluşuyor.

Serginin adı ise Can Yücel'in şiirinden ödünç alındı: GARİP MAACİR

THE FORLORN EMIGRANT İlhan is as much poetry as he is sculpture His sculptures are İlhan's poems.

YAŞAR KEMAL In the santralistanbul campus that Nevzat Sayın designed, the first work welcoming visitors was İlhan Koman's sculpture To Infinity…

İlhan Koman stood in the backdrop of the most beautiful years of my student life; he called us to poetry and infinity.

Life is encounters.

When I was asked to curate an İlhan Koman exhibition for the Edirne Biennial, it was inevitable that I knock on Nevzat Sayın's door.

In the exhibition layout, which I built around symmetry, I chose the DERVISH (or Wandering Old MAN) to represent Adam on one side, and the Rolling LADY to represent Eve on the other.

When in love, we see the one we love from angles no one else can see.

"We witness the sides of them that no one else knows.

Behind the veil of love, our beloved appears differently to us than to everyone else.

For the lover, the image carries meanings larger than itself.

The eight photographs captured through İrem Firidin's lens treat the works as two figures thinking of one another.

Photographs of the Dervish are placed in the Woman's room, and the photographs of the Woman in the Dervish's room.

In this way, the negative symmetry between image (representation) and reality (truth) become one of the central themes of the exhibition.

The question of "the representation of the beloved," crystallized in Metin Erksan's cult movie Sevmek Zamanı (Time to Love), is one of the long-standing questions of the Eastern narrative tradition.

In the story of Layla and Majnun, Majnun roams the desert; tempered by love's countless sufferings, his ties to the world have been severed, and his relation to all material presence, even to Layla's body, has dissolved.

One day Layla finds him in the desert, yet Majnun does not recognize her and says: "Layla is within me.

Who are you?" So, whom do we love?

Who is it that we think of?

In the state of love, where representation overtakes truth, the eye is blind; and even when it sees, it cannot see as everyone else does, that is, rationally.

This is what brings us into the field of art.

İlhan Koman (he used to call people he liked "Evliya" or "Sultan"), brings art that roams the realms of metaphysics and the irrational into the world of the mathematical.

Scientists fall silent in the presence of his sculptures.

They find meaning.

The exhibition finds its narrators in Nazım Hikmet through a photograph, Can Yücel through a poem, Demir Özlü through a documentary, and Yaşar Kemal through a letter.

At the entrance of the exhibition, stands the March 1981 issue of the arts magazine Milliyet Sanat, featuring Yaşar Kemal's essay entitled "İlhan Koman or Poetry in Sculpture." And Dündar Hızal, who brings this exhibition to its audience and writes these lines, is a poet addressing you in 2026.

That is why the narrators are literary figures.

The title of the exhibition was borrowed from a poem by Can Yücel: GARIP MAACIR roughly, "the forlorn emigrant."